Vlaanderen zendt zijn kinderboeken uit: "We zijn van wereldniveau, hier leeft onwaarschijnlijk veel talent"
In dit artikel:
De Jeugdboekenmaand begint dit jaar met het thema “dieren”, maar tegelijk staat duidelijk dat Vlaamse kinder- en jeugdliteratuur al lang een internationaal fenomeen is. Vlaamse prentenboekmakers en kinderboekenauteurs vinden vlot hun weg naar uitgevers en lezers wereldwijd — van Europa tot China — mede dankzij kwaliteit, originele ideeën en gerichte steun.
Leo Timmers illustreert dat succes. Zijn werk verscheen in inmiddels 41 talen; oudere titels blijven nieuwe markten vinden en in China gingen liefst 1,5 miljoen exemplaren over de toonbank. Timmers reist actief naar buitenlandse boekbeurzen en signeersessies om zijn boeken te promoten en let zelf nauwgezet op de kwaliteit van vertalingen en uitgaves, ook al regelen agenten en uitgevers die contracten. Zijn verhalen zijn vaak zelfstandige titels met dieren in de hoofdrol, wat aantoont dat reeksen niet altijd nodig zijn voor internationaal draagvlak.
Aan de andere kant staat nieuwkomer Höngry, het initiatief van Bieke Biesbrouck, die zelf auteur en uitgeefster is van karton- en prentenboeken waarin groenten en fruit de hoofdpersonen zijn. Wat begon met een eerste druk van 250 exemplaren in 2021 groeide in vijf jaar naar oplages van enkele duizenden; het fonds krijgt nu vertalingen in het Portugees (Brazilië) en het Spaans en Catalaans (Spanje). Biesbrouck zet bewust in op originaliteit en werkt met een salesagente en een rights‑specialist om op buitenlandse markten terrein te winnen; ze wil de reeks verder uitbreiden en ziet kansen op andere platformen, zoals animatie.
Literatuur Vlaanderen speelt een belangrijke rol door vertaalsubsidies te verlenen. In 2025 ging bijna 89.000 euro naar uitgaven die Vlaamse auteurs of illustratoren in het buitenland moeten helpen lanceren. Volgens Elise Vanoosthuyse, coördinator internationaal beleid, vormen kinder- en jeugdliteratuur en vooral illustratiewerk de meerderheid van de subsidieaanvragen — buitenlandse uitgevers tonen een groeiende belangstelling.
Cijfers onderstrepen de internationale impact: Guido Van Genechten voert de ranglijst aan met boeken in 49 talen, gevolgd door Timmers (41), Ingrid Godon (38), Bart Moeyaert (31) en Carll Cneut (30). Daarmee worden prentenboeken en kinderliteratuur uit Vlaanderen vaker naar andere talen vertaald dan sommige klassiekers voor volwassenen, zoals Willem Elsschots roman Kaas (ongeveer 30 talen).
De verklaring voor dat succes is meervoudig: sterke en goed opgeleide illustratoren, veel artistieke vrijheid bij Vlaamse uitgevers, aandacht voor het prentenboek als object en de visuele, relatief universele aard van beeldrijke kinderboeken die vertaling vergemakkelijkt. Ook internationale prijzen en nominaties fungeren als kwaliteitslabel dat buitenlandse uitgevers aantrekt. Bovendien dwingt de beperkte thuismarkt Vlaamse uitgevers vaak om naar het buitenland te kijken om projecten rendabel te maken.
Praktisch: de Jeugdboekenmaand loopt van 1 tot en met 31 maart, met ambassadeurs Timon Verbeeck en Sali Haidara. De belangstelling voor Vlaamse kinderboeken lijkt onveranderd groot en de sector koerst door op internationale verovering, zowel voor doorgewinterde namen als voor kleinschalige, creatieve projecten.