Verhoogt de pil de kans op leukemie bij kinderen, zoals contentcreator Ninalotte zegt?
In dit artikel:
De Vlaamse influencer en gezondheids‑contentcreator Ninalotte Roose waarschuwde in een veelbekeken TikTok‑video voor de gevaren van de hormonale anticonceptiepil, onder meer door een mogelijk verband te leggen met leukemie bij kinderen en met een verhoogd kankerrisico in het algemeen. Haar account, waar ze meer dan 30.000 volgers heeft en waarvan de betreffende video ruim 135.000 keer werd bekeken, verwees eerder naar een masterdiploma in vrouwengezondheid; na navraag verdween die vermelding uit haar profiel. Roose stuurde wel een bronnenlijst mee waarop ze haar beweringen baseert.
Experts die de onderliggende studies bekeken noemen de literatuur echter tegenstrijdig en benadrukken dat nuance ontbreekt in Roose’ presentatie. Studies die het effect van pillengebruik tot kort voor of tijdens de zwangerschap op kinderleukemie onderzoeken, leveren wisselende resultaten op: sommige vinden mogelijk een klein verhoogd risico, andere tonen geen verband. Haemato‑oncologen en gynaecologen wijzen erop dat, zelfs waar een associatie wordt gerapporteerd, het absolute extra risico zeer beperkt is — schattingen zitten rond één extra geval per circa 50.000 blootgestelde kinderen — en dat prospectief onderzoek nodig is om causaliteit te kunnen aantonen.
Wat het algemene verband tussen de pil en kanker betreft, klopt het dat sommige hormonale anticonceptiva door het Internationaal Agentschap voor Kankeronderzoek (IARC) in groep 1 (kankerverwekkend voor mensen) zijn geplaatst. Specialisten benadrukken dat groep 1 een verzameling is van veel uiteenlopende agentia — van tabak en alcohol tot bepaalde virussen — en dat opname in die groep niet betekent dat elk middel hetzelfde risico‑niveau heeft. Voor de pil tonen studies een verband met een iets hoger risico op borstkanker bij huidig of recent gebruik; dat risico lijkt samen te hangen met gebruiksduur en neemt doorgaans af na stoppen. Tegelijkertijd beschermt de pil tegen eierstok‑ en baarmoederkanker, waardoor de netto‑effecten op gezondheid afhankelijk zijn van individuele omstandigheden.
De advieslijn van de experts is helder: de pil is een geneesmiddel met mogelijke bijwerkingen en risico’s, maar uitspraken op sociale media missen vaak context en kunnen onnodige angst veroorzaken. Beslissingen over starten of stoppen van anticonceptie moeten individueel gemaakt worden in overleg met een huisarts of gynaecoloog, waarbij zowel mogelijke risico’s als beschermende effecten worden afgewogen. Voor betrouwbare praktijkinformatie verwijzen de experts naar bronnen zoals Sensoa en officiële factchecks van Gezondheid en Wetenschap en Factcheck.Vlaanderen. Conclusie van de factcheck: Roose baseert zich op echt bestaand onderzoek, maar presenteert de resultaten te stellig en te weinig genuanceerd; het bewijs voor een causaal en substantieel verhoogd kanker‑ of leukemierisico is voorlopig beperkt en onduidelijk.