"Van opvoeding naar louter bewaking": waarom kinderbegeleiders protesteren tegen het nieuwe BOA-decreet
In dit artikel:
Personeel van de buitenschoolse kinderopvang voert vandaag actie op het Martelarenplein in Brussel. Vakbond ACV Puls, gesteund door belangenorganisatie Ferm Kinderopvang, wil met de protestactie de aandacht vestigen op de gevolgen van het nieuwe BOA-decreet (Buitenschoolse Opvang en Activiteiten), dat sinds 1 september van kracht is in Vlaanderen. Zij vrezen dat de decentralisatie van de opvang naar gemeenten leidt tot structurele jobonzekerheid en tot een verslechtering van de kwaliteit van de opvang.
Het BOA-decreet geeft steden en gemeenten de regierol voor de opvang van kinderen van 3 tot 12 jaar (voor en na schooltijd, woensdagen, vakanties en vrije dagen). Subsidies lopen voortaan rechtstreeks naar lokale besturen, die zelf mogen bepalen of ze de opvang organiseren of uitbesteden aan externe aanbieders. Volgens Ferm en ACV levert die aanpak grote verschillen tussen gemeenten op: de invulling van “kwaliteit”, de personeelsbezetting en de selectie van aanbieders variëren sterk, afhankelijk van lokale keuzes en beschikbare middelen.
Voor medewerkers betekent het systeem frequente onzekerheid: opdrachten worden soms voor beperkte periodes (bijvoorbeeld 2, 5 of 10 jaar) aanbesteed, en bij heraanbesteding is er geen automatische garantie dat vertrouwd personeel mag blijven. Dat kan leiden tot ontslagen, verlies van arbeidsvoorwaarden of onduidelijkheid over loon en verlof. Ook voor kinderen is continuïteit belangrijk; wisselende begeleiders en hogere kind-/begeleiderverhoudingen ondermijnen pedagogische kwaliteit en verschuiven de focus naar bewaking in plaats van opvoeding. Waar Ferm streeft naar maximaal 14 kinderen per begeleider, bestaan er gemeenten die veel hogere verhoudingen toestaan — soms tot 25 of meer kinderen per begeleider.
Tegelijk ziet Ferm ook positieve kanten: het decreet stimuleert integratie van opvang met lokale vrijetijdsaanbod (muziek, sport), en sommige gemeenten investeren bewust in personeel en kwaliteit. De verschillen tussen gemeenten blijven echter zorgwekkend.
ACV Puls en Ferm pleiten daarom voor concrete aanpassingen: een bindend kwaliteitskader (veiligheid, diploma’s, personeelsnormen), duurzame arbeidscontracten met meer voltijds banen, en afdwingbare bescherming bij overnames of aanbestedingen zodat medewerkers hun loon- en arbeidsvoorwaarden behouden. Ferm wil bovendien dat personeel bij een overdracht automatisch mee overgaat naar de nieuwe organisator om stabiliteit voor zowel medewerkers als kinderen te waarborgen.