Deadline nieuwe kindratio nadert: hoe is het nu in de Vlaamse kinderopvang?

In dit artikel:

Bijna 8 op de 10 Vlaamse kinderdagverblijven voldoen al aan de strengere regels voor het aantal kinderen per begeleider die vanaf 1 januari 2027 gelden. Dan mag één begeleider maximaal vijf baby’s jonger dan één jaar opvangen, acht oudere kinderen of zeven kinderen in een gemengde groep met baby’s en peuters.

De aanpassing kwam er na ernstige incidenten in de kinderopvang en een onderzoek van het Vlaams Parlement, dat onder meer een hoge werkdruk, grote leefgroepen en te weinig individuele aandacht vaststelde. Uit een internationale vergelijking bleek bovendien dat Belgische begeleiders gemiddeld meer kinderen tegelijk opvangen dan in andere onderzochte landen. De Vlaamse regering besliste daarom in 2023 om de ratio’s stapsgewijs te verlagen.

Eind 2025 voldeed 78,5 procent van de Vlaamse kinderdagverblijven aan de toekomstige normen. Deze opvanglocaties vertegenwoordigen 83,6 procent van de kinderen in de groepsopvang, tegenover 67,4 procent een jaar eerder. Volgens de MemoQ-studie waren de ratio’s in 2024 gemiddeld al relatief laag: 5,16 kinderen per begeleider, met een gemiddelde van 5,41 in de groepsopvang en 4,66 in de gezinsopvang.

Professor Jochen Devlieghere (UGent) waarschuwt daarom dat de cijfers niet uitsluitend het gevolg zijn van het nieuwe beleid. Veel voorzieningen hanteerden al lagere ratio’s omdat grotere groepen in de praktijk moeilijk werkbaar waren. Toch vindt hij de maatregel belangrijk. Volgens onderzoek neemt de pedagogische kwaliteit af wanneer één begeleider voor meer dan vijf kinderen verantwoordelijk is, vooral bij baby’s. Op termijn zouden nog lagere ratio’s en een bredere hervorming van opvang en kleuteronderwijs nodig kunnen zijn.

De Vlaamse regering trok in 2025 36 miljoen euro uit om voorzieningen te helpen, tegenover 31 miljoen euro een jaar eerder. Minister van Welzijn Caroline Gennez wil daarnaast 10.000 opvangplaatsen creëren. De Vereniging van Vlaamse Steden en Gemeenten (VVSG) vreest echter dat de strengere regels bij kleinere voorzieningen juist tot minder plaatsen leiden. Zij kunnen mogelijk minder kinderen opvangen, openingsuren beperken of minder flexibele opvang aanbieden als extra personeel financieel niet haalbaar is.

Er zijn wel voorzichtige positieve signalen op de arbeidsmarkt. Het aantal vacatures daalt al twee jaar en er werken bijna 2.000 begeleiders meer dan twee jaar geleden. Toch blijft het beroep een knelpunt. De overheid maakt daarom 30 miljoen euro vrij voor opleidingstrajecten voor zij-instromers. Vanaf 2027 mogen onder voorwaarden ook logistieke medewerkers meetellen in de personeelsbezetting. Sommige voorzieningen werken intussen met ‘vliegende begeleiders’, die tijdelijk worden ingezet waar de druk het grootst is.