De desastreuze gevolgen van marktwerking: zwaar gehandicapte kinderen plots op straat
In dit artikel:
Vier zorgvilla’s voor ernstig meervraaglijk gehandicapte en zieke kinderen – in Waalre, Vleuten, Rijswijk en Wezep – sluiten per 31 maart na een overname door het Duitse farmaceutische concern B. Braun. De locaties vielen in 2021 onder de hoede van B. Braun toen die ExpertCare overnam; destijds werd continuïteit beloofd, maar medewerkers en ouders zien nu het tegenovergestelde optreden. Volgens ouders en vertrouwelijke notulen is de sluiting abrupt aangekondigd nadat het aantal cliënten in korte tijd van zo’n 150 naar circa 80 zakte en passend personeel wegliep.
Ouders karakteriseren het besluit als het gevolg van marktwerking en bestuurlijke keuzes bij de multinational: persoonlijke lokale kennis, netwerken en inzet om financiering en doorverwijzingen te regelen zouden zijn verdwenen na de overname. Uit interne bestuursstukken blijkt dat de directie een korte, vaste deadline voor sluiting heeft gezet om druk uit te oefenen op beleidsmakers en financiers; betrokkenen omschrijven die tactiek als chantage. Daardoor zouden mogelijke overnamekandidaten — waaronder ouders en de vorige eigenaren — worden gehinderd door geheimhoudingsclausules en is de nodige organisatie om een overname te realiseren belemmerd.
De sluiting heeft directe en schrijnende gevolgen. Gezinnen van kinderen die intensieve, specialistische zorg nodig hebben staan zonder alternatief; beschikbare plekken elders kennen landelijk lange wachtlijsten, soms tot jaren. Personeel verlaat de locaties uit onzekerheid, waardoor de directie stelt dat er niet genoeg gekwalificeerd personeel overblijft om veiligheid en zorg te garanderen — een ontwikkeling die door betrokkenen als een zichzelf waarmakende voorspelling wordt gezien. Kamerlid Lisa Westerveld (GroenLinks-PvdA) noemde het voorbeeld een zichtbaar effect van marktwerking in de zorg. Vader Marcel Barzilay en moeder Wendy, onder wie ouders die in het artikel aan het woord komen, hekelen het verlies van specialistische kennis en de schijnbare afwezigheid van concrete steun van ministeriële zijde ondanks eerdere toezeggingen dat locaties open zouden blijven.
Als reactie bereiden ouders juridische stappen voor om de sluiting aan te vechten en de directie van ExpertCare ter verantwoording te roepen. Politieke en maatschappelijke vragen richten zich nu op de rol van marktpartijen in de zorg, de wijze waarop buitenlandse dienstverleners specialistische zorg organiseren, en de mate waarin de overheid moet interveniëren om kwetsbare groepen te beschermen. De zaak illustreert bredere knelpunten: schaarste aan gespecialiseerde kinderzorg, kwetsbaarheid van kleinschalige instellingen bij overnames en de spanning tussen rendementslogica en continuïteit van zorg voor de meest zorgafhankelijke cliënten.